I MALATII I PIU SPARTI DI L’ANIMALI
DI U SIGNARI:
U FUONU: l'animali s'affoca. A PESTA PURCINA: hè a più cunnisciuta. Sfaci in pocu tempu i bandi di signari è di porci. Si sparghji faciuli ("virus"). A TISIA: Hè murtali pà i più ghjovani. S'attacca à i pulmona di l'animali chì tussa à più pudè. Quandu u locu hè impistatu, meddu hè à cambianni par via di a cova chì pò campà 4 anni in a tarra. For' di quissa suluzioni ùn ci hè rimissioni. DI U LAPPINU O CUNIGLIULU: U CORPU IMBUFFATU: ind'è i ghjovani, un parasitu, a "coccidose", s'alloca in i stintini. L'imbuffa u corpu è li dà a diarria. Smagriscini è morrini in pocu tempu. A "MIXOMATOSE": data da u "virus" di "Sanarelli", si sparghji in quattru è trè setti. I zinzali si n'incarricani. Ùn asisti ancu vaccinu pà paralli da tamanta malatia chì si sfaci i cunigliuli. DI A LEVRA: I VARMI: di u corpu è di i stintini U CORPU IMBUFFATU: com'è u lappinu I PARASITI: di i pulmona chì dani a puntura I MICROBI: a tisia, a "tularémie" sparta da i levri d'impurtazioni ghjunti da paesi d'Auropa cintrali DI U FASGIANU È DI A PARNICI: A PIDAGRA DI A PARNICI: malatia di i pedi: ùn pò più marchjà. I PARASITI: a "coccidiose" (smagriscini, si ni vani in diarria è ancu à morra); a "synganose" (stani à bizzicu apartu in circa d'aria; tussa, anemia, affucamentu) I MICROBI: a tisia I "VIRUS": u varghjolu, supratuttu pà i ghjovani; a malatia di "Newcastle" pò tumbà in qualchi ghjorna. DI U GHJACARU: A RABBIA: u ghjacaru cambia carattaru è cumpurtamentu: diventu cattivu, cambia abbaghju, ùn dà più tantu capu à ciò chì hè in ghjiru. S'aggranca: sighji di i schinchi, sighi di a cannedda (ùn pò più ingutta è tandu bavacighja monda), sighi di i musculi di a canteghja. A rabbia si sparghji incù a bava di u ghjacaru. U ghjacaru toccu ùn si pò più salvà. A DIARRIA: u ghjacaru si sbiota. A MALATIA DI " CARRE": pochi cateddi à si sfrancani quandu l'ani chjappa. Hè data da un "virus" chì infrebba u cateddu; u indibulisci è l'apronta à tutti l'altri malatii: puntura, malatia di fegatu, di narbi, di peddi. U ghjacareddu manghja pocu è micca. U rugnu hè asciutu, l'ochja sò russi è ciumacosi. Qualchi ghjorna dopu tussa è starnuta. I PARASITI DI A PEDDI: supratuttu i pulgi, i zichi chì dani a "piroplasmose", a rugna è a tigna, tramendui dani a gratta è facini cascà u pilu. L'anziani i curraiani incù l'oliu è u zulfanu; a pilagra (u ghjacaru si ni spila) ALTRI MALATII : U mal' Francesu (piscia sangu); u mal' cadutu (u ghjacaru scalcitighja, ùn hè più maestru di i so narbi, bavacighja); l'umbretica (u ghjacaru tussa; li senti a cannedda; i vechji a curraiani incù l'acqua buddita di u frassu); u varmu di a coda (hè un varmu chì si metti tramezu à a coda è u culu. U ghjacaru si n'andaia di mali) ARNESTU PAPI |
|
|
F.D.C Corse du Sud : Résidence les Lacs - Avenue du Mont Thabor
20090 AJACCIO I-spirit Creation - Mentions légales |
|

Accueil

